Hợp tác quốc phòng Việt Nam và các nước
Việt Nam muốn mở rộng hợp tác quốc phòng
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/12/091215_thayer_military.shtml
Gần đây, Việt Nam đang có các động thái đáng chú ý trong lĩnh vực quốc phòng.
Bộ Quốc phòng Việt Nam vừa ra Sách trắng 2009, công bố một số chiến lược, chính sách và cơ cấu quân đội.
Bộ trưởng Phùng Quang Thanh hiện đang thăm Hoa Kỳ và Pháp, đồng thời Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng thăm Nga với nghị trình cũng đề cập tới các vấn đề quốc phòng.
Giáo sư Carlyle Thayer, chuyên gia nổi tiếng chuyên nghiên cứu Việt Nam của Học viện Quốc phòng Úc châu, có nhận định về quan hệ quốc phòng của Việt Nam với các nước:
"Ngân sách quốc phòng của Việt Nam cho tới năm ngoái vẫn còn quá nhỏ bé để có thể mua tàu ngầm và chiến đấu cơ của Nga. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn có thể mua các loại vũ khí khác từ Nga, cũng như từ Pháp và Hoa Kỳ, mà mới đây đã nới lỏng các hạn chế về bán vũ khí cho Hà Nội.
Nếu như Việt Nam mua vũ khí từ các nguồn trên, thì tiếng nói của nước này trong vùng biển tranh chấp là Biển Đông sẽ có sức nặng hơn.
Thế nhưng việc Việt Nam ra Sách trắng Quốc phòng sớm một năm có thể là chỉ dấu vẫn còn hạn chế trong ngân sách ít nhất là trong 5-6 năm tới.
Sách trắng và việc mua vũ khí của Nga
Nói chung trong năm 2009, rõ ràng là quân đội Việt Nam đã trở nên năng động và mạnh mẽ hơn. Các sự kiện như thành lập Vùng 2 Hải quân, hay thông qua Luật Dân quân Tự vệ tại Quốc hội cho thấy điều đó.
Lãnh đạo Việt Nam ra chỉ dấu rằng dân quân biển sẽ được vũ tranh nếu hoàn cảnh đòi hỏi. Và nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết là một hợp đồng mua bán vũ khí khổng lồ đang gần hoàn tất.
Sách trắng thường có nội dung đánh giá môi trường chiến lược của một quốc gia. Rõ ràng các diễn biến hiện thời tại Biển Đông khiến Việt Nam lo ngại và việc công bố Sách trắng cũng là một phần của chiến lược đối ngoại-chính trị của Việt Nam nhằm mang thông điệp chiến lược của Hà Nội ra trường quốc tế.
Tất nhiên ngân sách quốc phòng của Việt Nam như công bố trong Sách trắng là rất khiêm tốn, thế nhưng kinh tế Việt Nam càng phát triển thì ngân sách dành cho quốc phòng cũng từ đó mà tăng theo.
Kể từ khi phía Nga tiết lộ thông tin rằng Việt Nam muốn mua tàu ngầm hạng Kilo và máy bay Su30, giới chức Việt Nam trở nên cẩn trọng hơn trong phát ngôn.
Nga là nước cung cấp chủ yếu các trang thiết bị quốc phòng cho Việt Nam và các quan sát viên nước ngoài chắc chắn sẽ theo dõi chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng sang Nga một cách kỹ lưỡng.
Nga từng chấp nhận đổi vũ khí lấy hàng hóa và đây có thể là cách thức khả thi cho Việt Nam nếu ngân sách eo hẹp.
Tuy nhiên mua tàu ngầm hạng Kilo thì vô cùng tốn kém vì nó còn đi kèm theo các hệ thống vũ khí phụ trợ và trung tâm điều hành. Nếu thực sự Việt Nam muốn làm điều này, thì quá trình sẽ diễn ra một cách từ từ chứ không thể chóng vánh được.
Quan hệ quốc phòng Mỹ-Việt
Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ trong lĩnh vực quốc phòng phát triển một cách dần dần và bao gồm nhiều thỏa thuận về các hoạt động được phép diễn ra trong một khung thời gian nhất định.
Thí dụ, hai bên đặt ra con số cho các hoạt động quốc phòng từng tháng một, hay con số các chuyến thăm cấp cao và ngay cả tàu chiến Mỹ cũng chỉ được thăm Việt Nam có một lần một năm chứ không hơn.
Tuy nhiên, những hạn chế này xem ra được nới lỏng hơn trong những năm gần đây.
Hoa Kỳ thường đi trước với các đề xuất tăng cường quan hệ quốc phòng giữa hai bên, và Việt Nam luôn đi sau một cách cẩn trọng hơn.
Chuyến thăm đầu tiên của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ William Cohen tới Việt Nam năm 2000 đã từng bị hoãn và phải sau đấy tới ba năm mới có chuyến đi đáp lễ của Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam Phạm Văn Trà.
Việt Nam muốn Mỹ tham gia tích cực hơn trong việc giải quyết hậu quả chất độc màu da cam.
Quan hệ quốc phòng song phương có bước tiến đáng kể từ tháng 10/2008 khi bộ ngoại giao hai bên tổ chức đối thoại chính trị-quốc phòng lần đầu tiên tại Washington.
Giới chức Hoa Kỳ sẽ đặt lên bàn một số đề xuất trong chuyến thăm của Tướng Thanh tới Mỹ lần này.
Thí dụ, Việt Nam đã chấp thuận tham gia chương trình Giáo dục và Huấn luyện Quân sự Quốc tế của Hoa Kỳ (U.S. International Military Education & Training - IMET), nhưng hiện thời sự tham gia này chỉ là dạy tiếng Anh cho quân nhân Việt Nam ở Mỹ và con số cũng nhỏ.
Tài chính của IMET cũng được dùng cho một số trao đổi trong nghiên cứu y khoa, hợp tác nhân đạo và khoa học - công nghệ quốc phòng.
Hoa Kỳ muốn Việt Nam tham gia rộng hơn trong các chương trình của IMET, như cho phép các nhóm huấn luyện của quân đội Mỹ tới Việt Nam để tham gia vào các công việc, gồm cả tăng cường an ninh hàng không.
Mỹ cũng muốn Việt Nam tăng tần số các chuyến thăm của tàu hải quân Mỹ, đồng thời ký Thỏa thuận Trao đổi Dịch vụ (Acquisition Cross Servicing Agreement) với Mỹ để hỗ trợ hậu cần tốt hơn cho các chuyến thăm này.
Quan chức quốc phòng cao cấp của Việt Nam đã ra ngoài khơi thăm hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ và Mỹ hy vọng sẽ có thêm các chuyến thăm như vậy trong tương lai.
Mỹ có ý định thúc đẩy hợp tác trong tìm kiếm cứu nạn hay phát triển quy trình an toàn hàng hải cho tàu hải quân Việt Nam.
Mua bán vũ khí cũng là một lĩnh vực hai bên hướng tới. Phía Mỹ đã giải thích cho phía Việt Nam các thủ tục cần thiết và làm cách nào để nộp đơn xin báo giá. Việt Nam có thể mua của Mỹ các phụ kiện cho xe thiết giáp và trực thăng mà quân đội Bắc Việt Nam thu được từ thời chiến tranh để có thể sử dụng lại các thiết bị này.
Ngoài các thương vụ mua bán vũ khí, Hoa Kỳ cũng sẽ muốn Việt Nam nhận hỗ trợ tài chính cho Sáng kiến Hoạt động vì Hòa bình Toàn cầu (GPOI), và tham gia Sáng kiến Tăng cường An ninh (PSI) của Hoa Kỳ
GPOI liên quan tới hoạt động gìn giữ hòa bình và PSI liên quan tới hạn chế vũ khí hủy diệt hàng loạt. Sáng kiến thứ hai này có thể khiến Việt Nam ngập ngừng vì nó trực tiếp nhằm vào đồng minh Bắc Triều Tiên của Việt Nam.
Việt Nam cần cân nhắc kỹ càng tất cả các đề xuất để quyết định hợp tác thế nào cho có lợi nhất, không phải nhân nhượng.
Hai bên nay đã thống nhất gạt chủ đề Chất độc da cam sang bên để thúc đẩy quan hệ quốc phòng nói chung. Việt Nam có thể tìm hiểu về quân đội Mỹ, các chương trình cũng như khung luật pháp của Hoa Kỳ kỹ lưỡng hơn trước khi đưa ra cam kết.
Hiện cuộc đối thoại chiến lược Việt-Mỹ là do ngành ngoại giao chủ trì, Việt Nam cần cân nhắc đối thoại trực tiếp giữa hai cơ quan quốc phòng.
Điều này có thể phát triển song song với việc các bộ trưởng Quốc phòng Asean đối thoại trực tiếp theo sáng kiến của Việt Nam.
Việt Nam ký hợp đồng mua tàu ngầm của Nga
Hai thủ tướng đã có hội đàm hôm 15/12
http://www.bbc.co.uk/vietnamese/vietnam/2009/12/091216_russia_viet_contracts.shtml
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói với các nhà báo tại Moscow rằng Việt Nam và Nga đã ký
hợp đồng cung cấp tàu ngầm và chiến đấu cơ cùng nhiều hợp đồng quan trọng khác.
Ông Dũng vừa kết thúc chuyến thăm hai ngày tới Nga, trong đó ông diện kiến Thủ tướng Vladimir Putin và Tổng thống Dmitry Medvedev.
Sau cuộc họp với Thủ tướng Putin, ông Dũng cho hay Việt Nam và Nga đã ký xong hợp đồng, chấm dứt các đồn đoán.
Ông nói: "Việt Nam đã ký hợp đồng mua tàu ngầm, máy bay và các trang thiết bị quốc phòng khác với phía Nga."
Ông thủ tướng Việt Nam không cho biết thêm chi tiết về hợp đồng nhưng hãng thông tấn Interfax trích nguồn quốc phòng xác nhận Nga sẽ chế tạo cho Việt Nam sáu chiếc tàu ngầm hạng Kilo (Nga gọi là hạng Varshavyanka Project-636), tổng trị giá gần 2 tỷ đôla.
Hợp đồng này được ký giữa Tổng giám đốc hãng xuất khẩu vũ khí Nga Rosoboronexport, ông Anatoliy Isaykin, và Tư lệnh Hải quân Việt Nam, Phó Đô đốc Nguyễn Văn Hiến.
Hợp đồng này bao gồm không chỉ các tàu ngầm và khóa huấn luyện cho thủy thủ đoàn, mà cả cơ sở trên bờ để phục vụ tàu. Nhà máy đóng tàu Admiralteiskiye Verfi (Admiralty) tại St Petersburg sẽ thực hiện hợp đồng, với mục tiêu mỗi năm giao hàng cho Việt Nam một chiếc.
Cũng có tin Việt Nam đặt hàng thêm tàu tuần tra hạng Svetlyak và tàu hộ tống cho hải quân.
Vũ khí hiện đại
Tàu ngầm hạng Kilo, dùng cả dầu diesel và điện năng, được cho là loại tàu ngầm ít tiếng ồn nhất thế giới. Tàu ngầm dạng này có thể dùng để chống tàu ngầm cũng như tàu chiến thông thường, kể cả trong vùng biển tương đối nông.
Nga còn phát triển thêm một loại mới hơn là tàu hạng Lada Project-677, dùng diesel hoàn toàn, còn được biết dưới tên Amur 1650. Loại này có vỏ chống dò âm thanh và trang bị vũ khí chống tàu ngầm tiên tiến.
Cả hai loại tàu ngầm này đều có hệ thống hỏa tiễn Club-S rất hiện đại.
Hãng Rosoboronexport cho hay Nga có thể bán tới 40 tàu ngầm hạng Kilo cho nước ngoài từ nay tới 2015. Được biết hiện Trung Quốc có 12 tàu dạng này.
Interfax trích nguồn quan chức Nga giấu tên nói trong cuộc hội đàm với lãnh đạo Nga, phía Việt Nam cũng đề cập tới việc giao hàng 8 chiến đấu cơ Sukhoi Su-30MK2 trong thời gian sắp tới.
Quan chức này cho hay Việt Nam còn có thể mua thêm 12 máy bay dạng này với giá 600 triệu đôla nữa. Ngoài ra, Việt Nam cũng muốn mua một số lượng lớn trực thăng Mi-17 và vũ khí các loại khác của Nga.
Hợp đồng mua bán vũ khí khổng lồ vừa ký chắc chắn là tín hiệu rõ ràng cho các nước đang tham gia tranh chấp chủ quyền với Việt Nam ở khu vực Biển Đông.
Việt Nam luôn bày tỏ quan ngại trước tình hình căng thẳng gia tăng tại khu vực này và khẳng định muốn giải quyết một cách hòa bình, thông qua thương lượng.
Các hợp đồng quan trọng khác
Trong chuyến thăm của ông Nguyễn Tấn Dũng tới Nga, hai bên cũng ký kết nhiều hợp đồng quan trọng khác, như thỏa thuận xây dựng nhà máy điện nguyên tử đầu tiên của Việt Nam và thiết lập liên doanh dầu khí mới vươn ra các nước, trong có Đông Nam Á.
Hợp đồng cho phép Nga tham gia xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Việt Nam ở Ninh Thuận do ông Sergei Kiriyenko, Giám đốc cơ quan năng lượng nguyên tử Rosatom, và ông Phạm Lê Thanh, Tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ký.
Hai tập đoàn dầu khí chủ chốt của Việt Nam và Nga là Petrovietnam và Gazprom cũng ký hợp đồng thiết lập liên doanh mới có tên Gazpromviet để cùng phát triển các dự án năng lượng ở Nga, Việt Nam và các nước thứ ba.
Hãng thông tấn RIA Novosti nói Gazpromviet sẽ khai thác mỏ dầu khí Nagumanov ở rặng núi Ural của Nga, đồng thời tham gia các sự án ở miền Đông Siberia và Viễn Đông.
Phía Nga giữ 51% cổ phần của liên doanh mới, trong khi phía Việt Nam giữ 49%.
Thủ tướng Nga Putin ca ngợi quan hệ Nga-Việt trong lĩnh vực năng lượng, gọi đây là "thành công" và "hiệu quả".
Hai bên cũng bàn việc nỗ lực tăng cường thương mại song phương lên 10 tỷ đôla trong một vài năm tới.
Hai ông thủ tướng đã chỉ đạo các bộ ngành liên quan cân nhắc việc thành lập khu vực thương mại tự do để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hai nước.
Năm nay, tổng thương mại Nga-Việt mới là 1,5 tỷ đôla, tuy tiềm năng được đánh giá là rất lớn.
Ông Nguyễn Tấn Dũng hứa sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Nga đầu tư vào Việt Nam, trong khi Nga cũng sẽ tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam vào thị trường Nga và các nước lân cận.
| < Trước | Tiếp > |
|---|


